حالت اول شر و در حالت دوم خير است . امام عليه السّلام به‌وجود دو نوع خير و شر اشاره مىكند : دنيوى و اخروى . كمترين شر اخروى بارها و بارها بيشتر از همه شرهاى دنيوى است و كمترين خير اخروى بارها و بارها بيشتر از همه خيرات دنيوى است . امام عليه السّلام در اين باره مىفرمايد : « خيرى كه پس از آن آتش است ، خير نيست و شرى كه پس از آن بهشت ، شر نيست و هر خوشى به جز بهشت پست و ناچيز است و هر بلايى به جز جهنم عافيت و سلامت است . » « 1 » سپس امام عليه السّلام مىافزايد : ( و كلّ شيء من الدّنيا سماعه أعظم من عيانه ) اشتباه در سخن بيش از مشاهده رخ مىدهد . ( و كلّ شيء من الآخرة عيانه أعظم من سماعه ) بهشت و جهنم قابل تصور نيستند و واژه‌ها نمىتوانند آنها را توصيف كنند ؛ زيرا بين پديده‌هاى دنيا و آخرت تفاوت بسيار است . براى همين درباره بهشت گفته شده است : « در آن چيزهايى هست كه چشم نديده و گوش نشنيده و به ذهن هيچ انسانى نمىرسد . » « 2 » ديدن آخرت در اين جهان ممكن نيست و واقعيت آن بسى بزرگتر از شنيده‌هاى ما است . بنابراين ، شنيده‌هاى ما از آخرت درست است و بلكه بسيار كمتر از كل واقعيت آن است و اين مقدار كم نيز خود براى هشدار ما و اتمام حجت بر ما كافى است . بنابراين ، بايد به نداى آن گوش فراداده و از عذاب جهنم پرهيز و براى رسيدن به بهشت تلاش كنيم .

--> ( 1 ) . « ما خير بخير بعد النّار و ما شرّ بشرّ بعده الجنّة و كلّ نعيم دون الجنّة فهو محقور و كلّ بلاء دون النّار عافية » حكمت : 386 . ( 2 ) . « ما لا عين رأت و لا أذن سمعت و لا خطر على قلب بشر » صحيح بخارى : 4 / 86 ؛ صحيح مسلم : 1 / 121 ؛ مسند احمد : 2 / 370 .